مىآيد ابتداءً به آدم مىگويد كه بيا برو طاغوتى بشو ، اين را نمىگويد . قدم به قدم انسان را پيش مىبرد ، وجب به وجب انسان را پيش مىبرد . امروز اينكه اشكالى ندارد ، اگر جلويش را گرفتيد طمعش بريده مىشود و اگر جلويش را نگرفتيد فردا يك قدم ديگر جلو مىرود . يك وقت مىبينيد كه اين طلبه زاهد عابد كه در مدرسه زندگى مىكرد با آن وضعى كه همه مىدانيد ، متحول شد به يك نفر انسان طاغوتى به حدود خودش ، و از آن وضع طلبگى كه مشايخ ما بر آن وضع بوده‌اند يك وقت خارج شده است و شده است يك انسانى كه همهء همّش صرف دنياست ، به تدريج مىشود اين امور . از قدم اول انسان بايد جلويش را بگيرد . اگر مبتلا شد ، ابتلا ديگر پشت سر هم مىآيد . اين طور نيست كه انسان يك وقتى بعد از اينكه ريشهء دنيا در دل انسان قوى شد بتواند بكند آن را . لزوم تهذيب نفس در جوانى از مكايد « 1 » شيطان اين است كه انسان را هى توجه مىدهد به اينكه خوب حالا كه تو جوان هستى ، حالا كه تو وقت نشاطت است ، خوب ان شاء اللَّه وقتى پير شدى ، آن وقت جبران مىكنى كارها را ؛ و اين يك امرى است كه نخواهد شد . انسان اگر در جوانى تهذيب كرد خودش را ، شده است . اگر بگذارد تا به پيرمردى برسد ، هم قواى خودش ضعيف مىشود و هم آن درختى كه در دل انسان شيطان كاشته است قوى مىشود ، و آن درخت قوى را نمىشود با يك ارادهء ضعيف انسان بكند . اين يكى از امورى است كه من نگرانش هستم و آقايان هم بايد نگران باشند ، و در هر جا هستند سفارش كنند به اهل علم و آنها را تحذير كنند از دنيا . و اين خيال نكنيد كه دنيا عبارت از اين طبيعت است ، اين طبيعت را خداى تبارك و تعالى هيچ از آن تكذيب نكرده ، بلكه در روايات تعريف هم از آن شده است ، « 2 » اين يكى از مظاهر الهى است . دنيا آنى است كه در ما هست كه ما را از مبدأ كمال دور مىكند و به نفس و نفسانيت خودمان مبتلا مىكند . دنياى مذموم همين

--> ( 1 ) - فريبها ، نيرنگها ( 2 ) - مانند حديث امام چهارم - عليه السلام : « الدُّنيا دُنياءان دُنْيا بَلاغٍ و دُنْيا مَلْعونَةٍ » . دنيا دو ( نوع ) دنياست : دنيايى كه به سعادت مىرساند و دنيايى كه لعنت شده است . اصول كافى ، ج 2 ، ص 317 ، ح 8 .